شهرت زيادي داشت (پيش از سال 1605 دست‌كم 15 بار چاپ شد). ميان نسخه‌هاي خطي و چاپي تفاوت‌هاي زيادي وجود دارد كه‌ مايه‌ٴ شگفتي نيست‌، زيرا يك چنين موضوعي مستلزم اضافات دايمي است‌.

تأليف خيلي مفصل‌تري به نام كدبانوي پاريسي در سال 1393 گردآوري شده‌، كه فصول آشپزي آن بيشتر اقتباس از خوراك‌نامه است‌، ولي‌ در آن از موضوعات زيادي بحث شده و رساله‌اي درباب آداب خانه‌داري و تدبير منزل است‌. كدبانوي پاريسي در سه بخش است‌: 1) وظايف متقابل زن و شوهر (كه به‌ويژه براي زنان نوشته شده‌)؛ 2) اقتصاد خانواده‌، سبزي‌كاري‌، چگونگي اداره‌ٴ خدمتكاران‌، كتاب‌ آشپزي‌، ترتيب غذاها؛ 3) شكار، بيشتر با باز؛ چگونگي تربيت بازهاي شكاري و شكار با آنها در فصول مختلف‌؛ بيماري‌هاي بازها و ساير پرندگان شكاري و درمان آنها.

چنين كتاب‌هايي از قبيل كتاب مجهول‌الموٴلف فرانسوي ربع اول سده‌ٴ چهاردهم خوراك‌نامه‌ٴ تاياوان و كدبانوي پاريسي از جهات زيادي‌ براي مورخ علم و فرهنگ سودمند است‌. در آنها اطلاعاتي درباره‌ٴ عادات و رسوم خانوادگي‌، مزرعه‌داري‌، اقتصاد، شايد شيمي و صنعت‌ مي‌توان يافت‌. پژوهش آن آثار از اين لحاظ مي‌تواند بسيار سودمند باشد.

سيبوي هيرايي

در موزه‌ٴ بريتانيا، سه قطعه از يك نسخه‌ٴ خطي مذهب ليگوريايي وجود دارد،(1) كه در سال‌هاي 1867، 1871 و 1934 به‌دست آمده‌است‌.

اندازه‌ٴ صفحات حدود 5/16 × 10 سانتي‌متر است‌. تصاوير فوق‌العاده جالب آن به شخصي به‌نام سيبو راهب هيرايي (از جزاير هيرا در استان وار) منسوب است‌. سيبو احتمالاً از اعضاي خانواده‌ٴ معروف سيبو در جنوا بود و احتمالاً در جنوا به دنيا آمد و در اواخر سده‌ٴ چهاردهم مي‌زيست‌. درباره‌ٴ او عملاً هيچ نمي‌دانيم‌، حتي مسلم نيست تصاوير منسوب به او همه كار يك نفر باشد.

كتاب اصلي حاوي دو متن لاتيني است‌، يكي به نثر درباره‌ٴ گناهان و ديگري منظوم درباره‌ٴ تاريخ سيسيل در زمان فردريك دوم‌ هوهنشتافن (سيزدهم ـ 1). هر دو را يكي از اعضاي خانواده‌ٴ كوكارِلي جنوايي نوشته‌، كه بخشي از اطلاعات در هر دو مورد را از پدر بزرگش پُلِگرينو كوكارِلي به‌دست آورده است‌.

ولي متن در مقايسه با مينياتورها و تصاويري كه حواشي صفحات را زينت داده بي‌ارزش است‌. اين تصاوير شامل گياهان و جانوران‌ مختلف‌، پرندگان‌، حشرات‌، نرم‌تنان و غيره است‌. تصويرهاي مشابهي در بين سطور ترسيم شده است‌. اين سند با ارزشي است در مورد مشاهدات‌


31.27 Egerton MS 28841, 27695, Add. MSS .1